فوریه 2018

قلعه ساری قورخان مشهد

قلعه ساری قورخان، مرکز تمدن‌های هزار اول بوده است و از عصر مادها تا سلسله ساسانیان، اقوام متعددی در آنجا سکونت داشته‌اند. این قلعه به‌صورت پشته عظیم سنگی در حاشیه شرقی رودخانه بها تور مشهد سارق وجود دارد که از همه طرف محفوظ است و دستیابی به آن بسیار مشکل و به این لحاظ مامنی برای ساکنان این خطه در ادوار مختلف بوده است.

آب های گرم احمدآباد مشهد

آب‌های‌گرم احمدآباد در فاصله دو کیلومتری شمال‌غربی روستای احمدعلیا قرار گرفته که از گذشته تا حال، به‌واسطه خاصیت دارویی که دارد، مورد استفاده عموم قرار می‌گیرد.

زندان برنجه مشهد

در جنوب روستایی به نام برنجه و در کنار رودخانه، دهانه‌های چند چشمه آهک‌ساز خشک‌شده را می‌توان مشاهده کرد که معروف‌ترین آن‌ها زندان یا دریای برنجه است. این پدیده زیبا در دامنه کوه معروف به کوه طویله سلیمان در ۲۸ کیلومتری شمال تکاب واقع شده و از تشکیلات زمین‌شناسی متعددی برخودار است. بهترین تور مشهد دهانه این چشمه بیضی شکل است که قطر بزرگ آن ۱۰۰ متر و قطر بزرگ آن ۵۰ متر است و عمق آن به ۷۰ متر می‌رسد. در کف این چشمه یا سازه بزرگ طبیعی، دریاچه‌ای مملو از آب سرد و گاز کربنیک وجود دارد.

 

آبشار و چشمه های آبگرم قینرجه مشهد

آبشار فصلی قینرجه در ناحیه غربی کوه بلقیس در روستایی با همین نام در ۵۰ کیلومتری شمال تکاب قرار گرفته است که زیبایی‌های خیره‌کننده‌ای دارد. همچنین اطراف این آبشار دارای جلوه‌های طبیعی و پوشش بها تور مشهد گیاهی بسیار متنوعی است. چشمه‌های آبگرم و جوشان این منطقه نیز معدنی بوده و دارای خواص درمانی هستند.

روستای تاریخی یولقون آغاج مشهد

روستای تاریخی یولقون آغاج در ۳۰ کیلوتری تکاب در آذربایجان‌غربی قرار گرفته و از آثار تاریخی زیادی از دوران حکومت قاجار و صفوی برخوردار است. این آثار تاریخی شامل قلعه روستایی، حمام سنتی، مسجد و خانه اربابی می‌شود. متاسفانه مسجد این روستا که قدمت آن به ۱۵۰ سال پیش می‌رسید، بر اثر آتش‌سوزی از بین رفته رزرو تور مشهد و در محل آن مسجدی بزرگ و باشکوه ساخته شده است.

زندان سلیمان مشهد

زندان سلیمان یا کوه زندان دیو، کوهی مخروطی شکل درون تهی است که در سه کیلومتری غرب مجموعه جهانی تخت سلیمان و در ۴۲ کیلومتری تکاب در استان آذربایجان‌غربی جای گرفته است. بها تور مشهد این کوه مخطروطی، هزاران سال قبل بر اثر فوران یک آتشفشان پدید آمده است. اهالی منطقه تخت سلیمان تکاب داستان‌های زیادی درباره این ناحیه تعریف می‌کنند و می‌گویند که «حضرت سلیمان»، دیوهایی را که از فرمانش سرپیچی می‌کردند را در این کوه زندانی می‌کرده است و به همین خاطر آن را زندان دیو یا سلیمان می‌نامند.

چملی گول مشهد

چملی‌گول یا تالاب چملی یا جزیره شناور یا چمن متحرک، یکی از پدیده‌های شگفت‌انگیز و جالب تکاب است که در نزدیکی روستای بدرلو در ۱۵ کیلومتری شهر تکاب واقع شده است. چملی‌گول در واقع برکه‌ای یا دریاچه‌ای کوچک است که وسط آن جزیره‌ای از چمن قرار دارد و اطراف آن چمنزارها و نیزارهای بلندی پیش فروش تور مشهد روییده است که ارتفاع تقریبی برخی از آن‌ها به ۲ متر می‌رسد. این برکه یا دریاچه کوچک با وزش باد و جریان هوا به جهان مختلف تغییر مسیر داده و حرکت می‌کند و همین اتفاق باعث منحصر‌به‌فرد شدن این جاذبه طبیعی شده است.

مجموعه جهانی تخت سلیمان مشهد

مجموعه جهانی تخت سلیمان و آثار باستانی که در آن قرار دارد، از مهم‌ترین و معروف‌ترین مراکز تاریخ و تمدن کشور ایران است که در کوهستان‌های غرب کشور،‌ در نقطه‌ای بسیار باصفا و خوش آب و هوا واقع شده است. این مجموعه تاریخی که در حال حاضر «تخت سلیمان» نامیده می‌شود، در دوران قدیم به نام قیمت تور مشهد «آتشکده آذرگشنسب» معروف بوده است.

مجموعه تاریخی تخت سلیمان شامل دریاچه طبیعی، آتشکده آذرگشنسب، معبد آناهیتا، بنای چهارطاقی، تالار و کاخ شاهی می‌شود. گفته می‌شود که قدمت سکونت در تخت سلیمان به هزاره اول قبل از میلاد مسیح بازمی‌گردد و اوج شکوفایی آن متعلق به حکومت ساسانیان است.

برخی بر این باور هستند که تخت سلیمان برای ساسانیان همان ارزشی را داشته که تخت جمشید برای هخامنشیان داشته است. این مجموعه تاریخی همچنین یکی از آثار ثبت شده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو است.

واقعه گوهرشاد مشهد

با سفر رضاشاه به ترکیه، تلاش وی برای تغییر مبانی مذهبی و روش‌های شرقی و سنتی مردم ایران شدت گرفت. دولت دستور تغییر لباس و استفاده از کلاه شاپو را صادر کرد که علما و مراجع را به شدت متأثر کرد. آیت‌اللّه حاج آقا حسین قمی و آیت‌اللّه سید یونس اردبیلی، طی جلسات متعدد به این نتیجه رسیدند که تغییر لباس به برداشتن حجاب منتهی خواهد شد. آیت‌اللّه قمی تصمیم گرفت به تهران رفته و با رضاخان وارد مذاکره شود. با ورود وی تور لحظه آخری مشهد به شهر ری، پلیس محل سکونت را محاصره کرد. با انتشار خبر دستگیری آیت‌اللّه قمی، احساسات مردم در مشهد جریحه‌دار شده و اجتماعی عظیم با حضور بزرگان مشهد در مسجد گوهرشاد شکل گرفت. در آنجا خطبا و از جمله شیخ محمدتقی بهلول به منبر رفتند و مردم را به مقاومت دعوت کردند. پس از چند روز، سرانجام صبح جمعه بیستم تیر ۱۳۱۴ شمسی نیروهای نظامی، اطراف مسجد را محاصره کردند و در بیست و یکم تیر مقاومت مردم در مسجد گوهرشاد منجر به خشونت و کشتار شد.

تصویر مسجد و صحن آن

این اثر زیبای تاریخی، نشان‌دهنده اوج اعتلای هنر ایرانی-اسلامی در دوره تیموریان است. هنر و معماری دروه تیموری در این اثر موج می‌زند. این مسجد می‌تواند از لحاظ هنر معماری برای گردشگران بسیار جذاب و چشم نواز باشد.

شبستان های مسجد گوهرشاد مشهد

همه شبستان‌های مسجد، به‌صورت قرینه در اطراف ایوان‌ها ساخته شده است. این شبستان‌ها با پایه‌های قطور و سقف ضربی و به سبک معماری سنتی مساجد ایران کلاف شده‌اند و بارها مورد مرمت قرار گرفته‌اند، اما اکنون همان سبک و سیاق قدیمی را در خود محفوظ دارند. این شبستان‌های هفت‌گانه در دوران‌های مختلف با نام‌های گوناگون نامیده شده‌اند.

شبستان گرم: این شبستان در ضلع شرقی مسجد بین ایوان شرقی و ضلع شمالی مسجد قرار دارد که حاشیه شمالی این شبستان مسیر ارتباطی میان مسجد و رواق متصل به صحن آزادی است. این شبستان محل عبادت مردانه است.
-شبستان تبریزی: واقع در ضلع جنوبی، بین ایوان مقصوره و رواق امام خمینی است. یکی از نام‌های این شبستان در گذشته به جهت وسعت، شبستان بزرگ بوده است.
سردر شبستان گوهرشاد

شبستان نهاوندی: شبستانی است بزرگ که در ضلع جنوبی مسجد و بین ایوان مقصوره و بست شیخ بهاءالدین عاملی و صحن قدس واقع شده و به سبب اقامه نماز جماعت توسط شیخ علی اکبر نهاوندی، محدث مشهور به این نام معروف شده است.
شبستان سبزواری: شبستان کوچکی در جنوب ایوان شرقی است. این شبستان از شرق به رواق امام خمینی و از شمال با حد فاصل یک راهرو به ایوان شرقی و از غرب به صحن مسجد محدود می‌شود.
شبستان میلانی: در ضلع غربی مسجد، بین ایوان غربی و راهرو تور ارزان مشهد متصل به بست شیخ بهاءالدین قرار دارد.
شبستان نجف‌آبادی: قبلا به شبستان امام جمعه معروف بود، در ضلع غربی مسجد، بین ایوان غربی و راهرو متصل به کفشداری ۱۳ و ۱۴ واقع شده است.
شبستان علوی یا آفتاب: در ضلع شمالی بین راهروی قسمت شمالی و رواق دارالسیاده و مدرسه پریزاد قرار دارد. به جز شبستان گرم که محل عبادت مردانه است، دیگر شبستان‌ها بنا به ضرورت، محل برگزاری جلسات قرآن، مراسم های عزاداری و جشن و… است. ایوان مقصوره و ایوان متصل به دارالسیاده و صحن مسجد به طور دائم در تمام شبانه‌روز، محل اجرای نماز جماعت و سخنرانی و مراسم می‌باشد.
مجموعه مسجد گوهرشاد هم‌اکنون با هشت ورودی کوچک و بزرگ به دیگر بخش‌های حرم رضوی متصل است که سه در ورودی در ضلع غربی مسجد را به بست شیخ بهاءالدین و سه ورودی در ضلع شمالی مسجد را به حرم و دو ورودی در ضلع جنوبی مسجد را به صحن قدس مرتبط می‌سازد.